Door Henk ten Voorde

De gemeente Apeldoorn buigt zich momenteel over nieuw beleid ten aanzien van zorg en welzijn, omdat er grote bezuinigingen doorgevoerd moeten worden. De rijksoverheid heeft namelijk besloten om drastisch te bezuinigen op AWBZ-vergoedingen voor ondersteuning, begeleiding en dagopvang, omdat de kosten daarvan almaar gestegen zijn en dit zo niet door kan gaan. Dit betekent dat voor alle ca. 3000 burgers van Apeldoorn die deze zorg ontvingen opnieuw een indicatiestelling gedaan moeten worden, waardoor er aanzienlijk minder mensen nog voor deze zorg in aanmerking zullen komen.

De rijksoverheid wil door deze maatregelen in totaal 800 miljoen euro bezuinigen, voor de Apeldoornse inwoners betekent dit ongeveer 8 miljoen euro minder vanuit de AWBZ wordt ontvangen. De gemeente Apeldoorn moet nu vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning de gevolgen van deze bezuiniging opvangen, maar heeft daar veel minder geld voor beschikbaar, ongeveer 800.000 euro. Dat is dus aanzienlijk minder, en daarom moet de ondersteuning, begeleiding en dagopvang op een andere manier worden aangepakt.

De gemeente Apeldoorn heeft daarover een rapport opgesteld “Participeren in de civil society”, wat er in gewoon Nederlands op neer komt dat burgers elkaar meer moeten helpen, en dat de gemeente dit zal moeten ondersteunen en stimuleren.

In dit rapport worden een drietal alternatieven opgesomd om de grote veranderingen op te kunnen vangen:

Alternatief 1: De gemeente gaat op dezelfde manier vergoedingen verstrekken aan individuele hulpvragers zoals deze voorheen door het rijk werden gegeven. Hiervan wordt geconcludeerd dat dit onbetaalbaar is, omdat de gemeente ongeveer 10 keer minder budget heeft dan het rijk voor deze vergoedingen.

Alternatief 2: Zoveel mogelijk gebruik maken van vrijwilligers en collectieve voorzieningen. In dit alternatief wordt ervan uitgegaan dat er alleen maar collectieve voorzieningen (zoals dagopvang) worden geboden aan mensen die daarvoor een nieuwe indicatie hebben gekregen, en alle anderen (die geen indicatie hebben gekregen, bijvoorbeeld voor begeleiding) worden opgevangen door vrijwilligers en mantelzorgers.

Alternatief 3: Verder uitbouwen van de woonservicegebieden. Woonservicegebieden worden gecreeërd rond zorgcentra, zoals de Koningin Wilhelminahof in Uddel, waarbij allerlei instanties en vrijwilligers samenwerken om mensen die hulp en aandacht nodig hebben te begeleiden.

De besluitvorming moet nog plaatsvinden, maar de gemeente gaat in principe voor alternatief 2 en 3. In de visie van de NPV wordt er veel te veel verwacht van de vrijwilligers, en is het maar de vraag of er voldoende vrijwilligers zijn om de toegenomen hulpvraag in te kunnen vullen. De NPV wil samen met DIaconia deze situatie met de kerken en de gemeente bespreken. Ook vinden we dat er niet collectieve voorzieningen moeten worden geboden, maar dat er ook een mogelijkheid moet zijn voor individuele voorzieningen, als er geen andere mogelijkheden zijn.

Een ding is wel duidelijk: er moet fors bezuinigd worden, en de overheid verwacht steeds meer dat de burgers elkaar gaan helpen,en minder vaak een beroep doen op de overheid. Enerzijds legt dat een grotere druk op mantelzorgers en vrijwilligers, anderzijds geeft het ons ook de mogelijkheid om christelijke naastenliefde te betonen aan hen die dit nodig hebben.